Sự trở lại của báo sư tử đe dọa quần thể chim cánh cụt ở Argentina.

Việc phục hồi hệ sinh thái thường diễn ra theo một con đường không tuyến tính, bộc lộ những thách thức phức tạp phát sinh khi sự can thiệp của con người chấm dứt. Tại Vườn quốc gia Monte Leon của Argentina, việc chấm dứt chăn nuôi gia súc vào những năm 1990 đã khơi mào một quá trình tái hoang hóa tự nhiên. Khi vùng đất chuyển đổi trở lại trạng thái ban đầu, báo sư tử bắt đầu di cư trở lại lãnh thổ tổ tiên của chúng. Sự hồi sinh này, trong khi là một thắng lợi cho việc bảo tồn động vật ăn thịt, đã đặt những con mèo lớn này vào thế xung đột trực tiếp với quần thể chim cánh cụt Magellan vốn đã quen với cuộc sống trên đất liền không bị đe dọa bởi các mối nguy hiểm từ trên cạn.

Sự va chạm giữa các loài

Trong quá khứ, chim cánh cụt Magellan thường tìm nơi trú ẩn trên các hòn đảo ngoài khơi để tránh các loài săn mồi trên đất liền. Trong thời kỳ chăn nuôi gia súc, khi không còn báo sư tử và các loài săn mồi lớn khác, những loài chim này đã thiết lập các quần thể lớn trên bờ biển Patagonia. Việc thiếu các cơ chế phòng vệ tiến hóa đã biến chim cánh cụt thành mục tiêu dễ dàng khi báo sư tử quay trở lại. Nghiên cứu hợp tác gần đây giữa Đại học Quốc gia Patagonia Austral và Đơn vị Nghiên cứu Bảo tồn Động vật hoang dã (WildCRU) của Đại học Oxford cuối cùng đã định lượng được tác động của động lực săn mồi mới này.

Đánh giá mức độ thiệt hại

Dữ liệu thu thập trong nhiều năm cho thấy một tổn thất khủng khiếp đối với quần thể chim cánh cụt. Các nhà nghiên cứu ước tính rằng hơn 7.000 con chim cánh cụt trưởng thành đã bị giết trong khoảng thời gian bốn năm, chiếm khoảng 7,6% tổng số cá thể trong khu vực. Một quan sát đặc biệt đáng lo ngại là hiện tượng "giết hại dư thừa". Giống như mèo nhà trong môi trường giàu con mồi, báo sư tử thường giết nhiều chim cánh cụt hơn số lượng chúng ăn, thường bỏ lại xác chết mà không động đến. Hành vi này cho thấy rằng việc dễ dàng bắt được chúng, chứ không chỉ đơn thuần là do đói, đã dẫn đến tỷ lệ tử vong cao.

Xác định những nguyên nhân thực sự dẫn đến sự suy giảm

Mặc dù số lượng chim cánh cụt bị săn mồi gây ra khá cao, mô hình dân số cho thấy báo sư tử không phải là mối đe dọa chính đối với sự tồn tại lâu dài của đàn chim. Nghiên cứu chỉ ra rằng sự tồn tại của quần thể chim cánh cụt nhạy cảm hơn với các biến số sinh thái khác. Việc bị báo sư tử săn mồi chỉ trở thành chất xúc tác dẫn đến tuyệt chủng trong những kịch bản cực đoan, giả định, khi các yếu tố môi trường khác đã không còn hiệu quả.

Theo nghiên cứu, các yếu tố quan trọng nhất đối với sức khỏe của đàn ong bao gồm:

• Tỷ lệ sống sót của chim cánh cụt non khi trưởng thành.
• Thành công sinh sản tổng thể và số lượng chim non trưởng thành của mỗi cặp.
• Nguồn thức ăn dồi dào trong môi trường biển xung quanh.
• Nhiệt độ biến động và lượng chất dinh dưỡng sẵn có bị ảnh hưởng bởi biến đổi khí hậu.

Những bài học cho việc phục hồi hệ sinh thái tự nhiên toàn cầu

Tình hình ở Monte Leon không phải là một sự cố riêng lẻ mà là triệu chứng của một xu hướng toàn cầu. Khi các loài săn mồi chiếm lại môi trường sống ven biển hoặc các loài xâm lấn di chuyển vào các vùng lãnh thổ mới, sự cân bằng của hệ sinh thái địa phương thường bị phá vỡ. Các mô hình tương tự đã được quan sát thấy ở các khu vực khác:

• Lợn rừng đang tấn công các tổ rùa biển dọc bờ biển Hoa Kỳ.
• Chó sói đồng cỏ đang mở rộng phạm vi sinh sống vào các hệ sinh thái đảo nhạy cảm ở Bắc Mỹ.
• Các loài động vật ăn thịt bản địa đang thay đổi chế độ ăn của chúng để bao gồm cả những con mồi mới, dễ bị tổn thương khi cảnh quan thay đổi.

Tầm quan trọng của quản lý thích ứng

Những phát hiện này nhấn mạnh sự cần thiết của việc giám sát sinh thái liên tục. Mặc dù báo sư tử hiện tại có thể không phải là nguyên nhân đẩy chim cánh cụt đến bờ vực tuyệt chủng, nhưng sự tương tác giữa việc săn mồi và áp lực môi trường do biến đổi khí hậu gây ra đòi hỏi sự theo dõi sát sao. Công tác quản lý bảo tồn phải linh hoạt, nhận thức rằng việc bảo vệ một loài biểu tượng có thể tạo ra áp lực không lường trước được đối với loài khác. Trong bối cảnh đang thay đổi của Patagonia, mục tiêu vẫn là duy trì sự cân bằng tinh tế, nơi cả loài săn mồi đầu bảng và loài chim biển ven biển có thể cùng tồn tại trong một thế giới đang phục hồi.